Spread là gì?
Spread là khoảng cách giữa giá bid và giá ask. Bid là mức giá người mua đang sẵn sàng trả cao nhất, còn ask là mức giá người bán đang sẵn sàng nhận thấp nhất. Nếu bid là 99.900 đồng và ask là 100.000 đồng, spread tại thời điểm đó là 100 đồng cho mỗi đơn vị.
Người mua bằng lệnh thị trường thường giao dịch gần phía ask, còn người bán thường giao dịch gần phía bid, tùy lượng lệnh đang chờ. Vì vậy, một vị thế vừa mở có thể hiển thị kết quả âm nhỏ ngay cả khi giá giữa chưa thay đổi. Khoản chênh đó phản ánh hai phía của báo giá, không tự động là một khoản phí cố định.
Spread được niêm yết theo đơn vị khác nhau tùy sản phẩm: đồng trên mỗi cổ phiếu, điểm, tick, pip hoặc tỷ lệ phần trăm. Muốn đổi thành tiền, bạn cần biết khối lượng và giá trị của mỗi đơn vị chuyển động. Hãy kiểm tra thông số sản phẩm tại sàn hoặc broker trước khi tính.
Bid, ask và mid price khác nhau thế nào?
Bid và ask là hai mức có thể giao dịch trong sổ lệnh tại một thời điểm. Mid price là trung điểm toán học giữa chúng. Mid hữu ích để quan sát, nhưng không bảo đảm bạn có thể mua hoặc bán đúng tại đó.
Ví dụ, bid là 24,98 và ask là 25,02. Spread là 0,04, còn mid là 25,00. Lệnh mua thị trường có thể khớp ở 25,02 hoặc cao hơn nếu không đủ lượng. Lệnh bán ngay sau đó có thể gặp 24,98 hoặc thấp hơn. Kết quả còn phụ thuộc kích thước lệnh và độ sâu thị trường.
CME Group giải thích rằng thị trường có bid và offer gần nhau thường được xem là chặt hơn, trong khi khoảng cách lớn cho thấy spread rộng hơn. Điều này có thể thay đổi theo thanh khoản, thời điểm và biến động. Một ảnh chụp báo giá tại lúc ra quyết định giúp nhật ký giữ được bối cảnh đó.
| Giá | Giá trị ví dụ | Ý nghĩa |
|---|---|---|
| Bid | 24,98 | Mức mua cao nhất đang hiển thị |
| Ask | 25,02 | Mức bán thấp nhất đang hiển thị |
| Spread | 0,04 | Ask trừ bid |
| Mid | 25,00 | Trung điểm, không phải giá khớp được bảo đảm |
Cách tính spread thành chi phí ước tính
Công thức cơ bản là spread bằng ask trừ bid. Muốn ước tính theo tiền, lấy spread nhân với khối lượng và giá trị của một đơn vị giá. Với cổ phiếu đơn giản, spread 100 đồng và khối lượng 500 cổ phiếu cho khoảng chênh 50.000 đồng nếu so hai phía báo giá tại cùng thời điểm.
Đây không phải hóa đơn cuối cùng. Giá có thể đổi giữa lúc quan sát và lúc lệnh tới thị trường. Lệnh cũng có thể khớp qua nhiều mức. Với ngoại hối, bạn cần giá trị pip theo cặp tiền, kích thước vị thế và đồng tiền tài khoản. Với hợp đồng tương lai, cần tick size và tick value.
Nếu broker báo spread theo pip hoặc điểm, lưu cả số đơn vị và giá trị tiền được dùng. Không nên chỉ ghi ‘spread 2’ vì lần xem lại sau sẽ không biết đó là 2 đồng, 2 điểm hay 2 pip.
Spread, phí giao dịch và trượt giá không giống nhau
Spread nằm trong khoảng cách giữa hai phía báo giá. Phí giao dịch là khoản broker, sàn hoặc dịch vụ tính riêng và thường xuất hiện trên xác nhận lệnh. Trượt giá là chênh lệch giữa giá dự kiến với giá khớp thực tế. Ba yếu tố có thể cùng xuất hiện trong một giao dịch.
Ví dụ, bạn thấy ask ở 100,00 nhưng lệnh mua khớp trung bình 100,03. Phần 0,03 so với giá dự kiến có thể được xem xét như trượt giá. Nếu lúc đó bid là 99,95, spread hiển thị là 0,05. Một khoản hoa hồng 10.000 đồng là chi phí khác được ghi riêng.
Tách các phần này giúp tìm đúng vấn đề. Nếu kết quả kém đi vì hoa hồng, thay đổi thời điểm vào chưa chắc giải quyết được. Nếu spread rộng vào một phiên ít thanh khoản, so sánh với các lệnh cùng giờ có thể hữu ích hơn việc gộp cả tháng.
Vì sao spread thay đổi?
Spread thường thay đổi theo số lượng người mua bán, độ sâu sổ lệnh, biến động và thời điểm. Một sản phẩm giao dịch sôi động có thể có spread hẹp trong giờ chính, rồi rộng hơn khi thanh khoản giảm. Tin tức hoặc khoảng trống giá cũng có thể làm báo giá thay đổi nhanh.
Một số thị trường hoặc broker dùng spread biến đổi. Nơi khác có thể quảng bá spread cố định trong những điều kiện nhất định nhưng cộng phí riêng. Hãy đọc biểu phí và quy tắc khớp lệnh, vì một con số quảng cáo không thể hiện mọi chi phí của mọi thời điểm.
Ghi spread vào nhật ký thế nào?
Trước lệnh, nếu dữ liệu có sẵn, ghi bid, ask, thời gian và khối lượng dự kiến. Lưu loại lệnh vì lệnh thị trường và lệnh giới hạn có cách đánh đổi khác nhau. Một ảnh chụp báo giá giúp giữ bằng chứng khi spread thay đổi sau đó.
Sau lệnh, lấy giá khớp trung bình, số lượng và phí từ broker. Nếu muốn ước tính spread hoặc trượt giá, hãy lưu công thức và nguồn giá. Proloca không lấy sổ lệnh trực tiếp từ broker, vì vậy dữ liệu nhập trong nhật ký phải được đối chiếu với xác nhận giao dịch.
Trong Proloca, phí đã ghi có thể được xem cùng P&L, thị trường, phiên và quy mô. Spread không phải lúc nào cũng là một dòng phí, nên hãy thêm nó vào ghi chú hoặc bằng chứng khi nó có ý nghĩa với lần xem lại. Đừng cộng hai lần một chi phí đã nằm trong giá khớp.
- Lưu bid, ask và thời điểm quan sát khi có thể.
- Ghi rõ đơn vị là đồng, điểm, tick hay pip.
- Tách spread, phí và trượt giá thành các khái niệm riêng.
- Đối chiếu giá khớp với xác nhận của broker.
- So sánh các giao dịch cùng sản phẩm, phiên và loại lệnh.
Câu hỏi thường gặp về spread
Spread thấp có luôn tốt hơn không? Spread hẹp có thể giảm một phần chi phí thực hiện, nhưng không nói toàn bộ về phí, thanh khoản, rủi ro hay chất lượng khớp lệnh. Cần xem tổng bối cảnh.
Spread có phải là hoa hồng không? Không. Spread là chênh lệch bid ask. Hoa hồng là khoản tính riêng. Một số mô hình giá dùng spread rộng hơn thay cho hoa hồng, nhưng bạn vẫn cần đọc biểu phí cụ thể.
Proloca có tự tính spread không? Proloca là nhật ký xem lại, không kết nối broker hay lấy báo giá trực tiếp. Bạn có thể giữ giá, ghi chú, ảnh chụp và phí đã xác minh để xem spread cùng kết quả giao dịch.
Nguồn và tài liệu đọc thêm
Các nguồn chính thức này giải thích bid, ask, spread và loại lệnh. Chúng cung cấp kiến thức nền, không dự đoán chi phí của một giao dịch cụ thể.
-
Investor.gov: Bid, ask và spread
Từ điển của SEC định nghĩa giá bid, giá ask và khoảng chênh giữa hai mức.
-
CME Group: Công cụ thanh khoản và bid-ask spread
Bài học giải thích hai phía báo giá và cách độ rộng spread phản ánh điều kiện thị trường.
-
FINRA: Các loại lệnh
Hướng dẫn về lệnh thị trường và lệnh giới hạn, gồm khả năng giá thay đổi hoặc lệnh không được thực hiện.